Тоқаев Израиль Президентімен кездесіп, ынтымақтастықты талқылады

Қасым-Жомарт Тоқаевтың Израильге сапары барысында Ицхак Герцогпен кездесуі өтті. Екі мемлекет басшысы қарым-қатынастың қарқынды дамып келе жатқанын атап өтіп, әрі қарайғы ынтымақтастықтың перспективаларын талқылады.

Айта кету керек, бұл – президенттердің биылғы алғашқы кездесуі емес. Сәуір айында Ицхак Герцог Астанаға келіп, екіжақты байланыстарды нығайтуға елеулі үлес қосқан болатын. Израиль Президенті Қазақстанға жасаған сапарын жылы лебізбен еске алды.

Сауда-экономикалық ынтымақтастыққа келер болсақ, Сыртқы істер министрлігінің мәліметінше, 2025 жыл қорытындысы бойынша екі ел арасындағы тауар айналымы 193,5 млн долларды құраған. Биылғы жеті айда бұл көрсеткіш 75,2 млн долларға жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 30,3 пайызға өскен.

Қазақстан Израильге мұнай, күкірт, түсті металдар, минералды тыңайтқыштар және ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттайды. Өз кезегінде Израиль Қазақстанға жоғары технологиялық жабдықтар, медициналық приборлар мен фармацевтика өнімдері, химиялық өнімдер, апельсин шырыны мен экзотикалық жемістер жеткізеді.

Инвестициялық ынтымақтастық та нығайып келеді. Израиль компаниялары Қазақстан экономикасына 500 млн доллардан астам тікелей инвестиция салған. Серіктестік энергетика және логистика салаларында дамып отыр. Мәселен, израильдік ValueLBH Fund инвестициялық қоры Қазақстандағы инфрақұрылымдық және логистикалық хабтарды дамытуға, сондай-ақ энергетикалық жобаларға 1,5 млрд доллар көлемінде инвестиция салуға ниет білдіріп, келіссөздер жүргізуде.

Ауыл шаруашылығы саласында да ынтымақтастық жемісті. Израильдің су ресурстарын басқару және тамшылатып суару жүйелері Қазақстанның оңтүстік және орталық өңірлерінде кеңінен енгізілуде. Құс шаруашылығы мен сүт өндіру фермаларын цифрландыру және заманауи израильдік жабдықтармен жарақтандыру жобалары жүзеге асуда.

Медицина саласындағы ынтымақтастыққа да ерекше назар аударылуда. Израиль өзінің озық тәжірибесін Қазақстанмен бөлісуге дайын. Екі ел арасында клиникалық базаларды модернизациялау және онкология, кардиохирургия және реабилитация салаларында израильдік технологияларды Қазақстан ауруханаларына енгізу бойынша бірлескен жобалар бар.

Цифрландыру мен инновациялар саласында да ынтымақтастық жолға қойылған. Стартаптар мен ақпараттық технологиялар бойынша тәжірибе алмасу жүргізілуде. Израильдің Silicon Wadi экожүйесі мен Astana Hub арасындағы ынтымақтастық орнаған.

Сонымен қатар, алдағы уақытта екі ел визасыз режимге көшуі мүмкін. Жыл басында Қазақстан мен Израиль Сыртқы істер министрлері ұлттық паспорт иелерін визалық талаптардан босату жөніндегі ықтимал келісімге қатысты ниет туралы меморандумға қол қойған болатын. Бұл қоғамдық дипломатия саласындағы ынтымақтастықтың дамып келе жатқанын көрсетеді.

Қорытындылай келе, Қазақстан Президентінің Израиль билігінің өкілімен кездесуі екі ел арасындағы жобаларды пысықтап, алдағы келісімдердің іргетасын талқылауға бағытталған.