Қазақстандық инженер Boeing-тегі жұмыс тәжірибесімен бөлісті

Қазақстанда кәсіби жолын бастаған Ұлжан жеті жылдан бері халықаралық авиация индустриясында инженер болып жұмыс істейді. Оның айтуынша, инженерия – білім мен сан түрлі дағдыны қажет ететін күрделі сала. Әлемдегі ірі авиация компанияларының бірінде ұшу аппараттары мен әскери қорғаныс жаттығуларына арналған жабдықтар конфигурациясын басқару абсолютті дәлдік пен жоғары жауапкершілікті талап етеді.

Boeing компаниясындағы жұмыс барысында Ұлжан бес негізгі құндылықты басшылыққа алады: қауіпсіздік пен сапа, сенім, адамдарға көңіл бөлу, жауапкершілік және инновация. Оның тәжірибесінде осы құндылықтардың біреуіне жеткілікті көңіл бөлмеу жұмыс нәтижесіне әсер етуі мүмкін.

Қорғаныс саласындағы жобалардың азаматтық авиациядан айырмашылығы – басымдықтар мен талаптарда. Азаматтық авиацияда жолаушылар қауіпсіздігі, сенімділік, сертификаттау және тиімділік маңызды болса, қорғаныс саласында міндеттер күрделірек әрі жиі өзгеріп отырады. Арнайы жабдықтармен жұмыс істеу, жүйелердің өзара үйлесімін қамтамасыз ету және нақты операциялық жағдайларға сәйкес конфигурациялар дайындау қажет.

Оқу-жаттығу жүйелері нақты жағдайларды қауіпсіз имитациялауы керек. Конфигурация мен деректерді басқаруда әрбір өзгерісті қатаң бақылауда ұстау маңызды. Әрбір өзгеріс құжатталып, сынақтан өткізіліп, бекітілуі тиіс. Сондай-ақ жүйелер өзгерістерге бейімделе алатындай болуы керек, өйткені сценарийлер мен миссия талаптары уақыт өте өзгеруі мүмкін.

Boeing-тегі алғашқы кезеңде ақпарат көлемі мен жүйенің күрделілігі қиындық туғызды. Маңызды құжаттар мен талаптарды толық түсінуге жарты жылдай уақыт кетті. Жаңа қызметкер ретінде бұрыннан қалыптасқан шешімдердің артықшылықтары мен әлсіз тұстарын көру мүмкіндігі болды. Бірнеше мәселені байқап, практикалық шешімдер ұсына алған сәтте өз орнын тапқанын түсінді.

Boeing-те тіпті шағын өзгерісті енгізу үшін қатаң процесс бар. Алдымен Change Request жасалып, бірнеше тараптың қарауы мен мақұлдауынан өтеді. Бюджет пен ресурстар барлық кезеңдер аяқталғаннан кейін ғана бөлінеді. Бұл процесс ұзақ уақыт алуы мүмкін, бірақ авиация сияқты күрделі салада кез келген өзгеріс қауіпсіздікке әсер етуі мүмкін, сондықтан жан-жақты тексеру қажет.

Boeing-тің корпоративтік мәдениетінде қауіпсіздікке, процестерге және ашықтыққа үлкен мән беріледі. Қызметкерлер мәселелерді ашық айтуға ынталандырылады. Қазақстанда кейбір ұйымдарда иерархиялық басқару тәсілі басым, сондықтан қызметкерлер басшылықтың шешіміне күмән келтіруге сақтықпен қарайды.

Батыс қоғамында өмір сүру Ұлжанның дүниетанымына әсер етті. Ол сыни ойлауға дағдыланды және мәселені шешудің бір ғана дұрыс жолы жоқ екенін түсінді. Жеке еркіндік пен жауапкершіліктің мәнін тереңірек ұғынды. Әртүрлі мәдениет өкілдерімен қарым-қатынас теңдік, төзімділік және өзара құрмет құндылықтарын күшейтті.

STEM саласында әйелдердің аздығына әлеуметтік және мәдени факторлар әсер етеді. Ұлжанның балалық шағында Lego конструкторлары мен ойыншық ұшақтарға қызығушылығы болды. Әкесі әскери және азаматтық авиацияда жиырма жылдан астам тәжірибесімен оған қолдау көрсетіп, мамандықтың қыр-сырын түсінуге мүмкіндік берді.

Қазақстандағы білім беру жүйесі мен халықаралық стандарттар арасында практикалық тәжірибе жағынан айырмашылық бар. Ұлжан аэродинамика, әуе кемелері жүйелері, математика және техникалық коммуникация бойынша жақсы теориялық база алды. Жергілікті әскери стандарттар, арнайы бағдарламалар мен құралдарды пайдалануды жұмыс барысында үйренді.